Otomobil 27 Kasım 2016, 15:13
ESP Nedir?

ESP Nedir?

Elektronik Stabilite (Denge) Programı

Uzun şekliyle Elektronik Stabilite Programı, tanıdık kısaltılmış haliyse ESP….Bundan yaklaşık yirmi sene önce tanıştığımız bu teknolojik ekipmanın kahramanlarıysa Bosch ve Mercedes… 

1995 yılında S600 Coupe modelinde standart olarak sunulan bu sistemi inceleyen otomobil üreticileri kısa zaman içinde kendi ürünlerine taşıdılar. On sene önce Mercedes’in ancak amiral modelinde kullanabildiği bu sistem, şimdilerde küçük sınıftaki otomobillerin bile teçhizat listesi süslüyor. 

Gelelim ESP’nin yaratılış öyküsüne…Hikayemiz ‘50’li yılların sonuna kadar uzanıyor. O zamanki Mercedes şef mühendisi Fritz Narlinger, tekerleklerin boş yere dönmesini engelleyen bir sistemin patentini almıştı. Ama o yıllarda bunu gerçekleştirebileceği bir Teknoloji (sensörler, işletim sistemleri) bulunmuyordu.

ESP’nin fitili 1978 yılında Mercedes’in ABS sistemini bulması ve bunu otomobillerinde kullanmaya başlanmasıyla ateşlendi. 

Lastiklere müdahale eden ilk elektronik sistem olan ABS kısa sürede geliştirilerek 1981 yılında çekiş kontrol sistemi adındaki ASR yaratıldı. ASR sistemi kalkış derhal tekerleklerin nafile dönmesini önlüyordu. Fakat hala ESP’nin elektronik düzeneği kurulamamıştı.

Bir Takım firmalar ESP sözde çalışan hidrolik ve mekanik sistemler üzerinde çalışmalarını sürdürüyordu. Bunun sonucunda kilitli diferansiyel olarak cümle parçası edilen teknolojiler doğdu. Yıllık yaprakları 1994 yılını gösterdiğindeyse adamakıllı elektronik olarak çalışan birincil stabilite yoklama sistemi ortaya çıktı.

İsveç’te buzlu bir göl üzerinde tanıtılan Mercedes S600 Coupe işte bu hayati emniyet ekipmanını taşıyordu. Otomobil yuvarlak pistte savrulmadan dönerken, sistemi taşımayan aynı otomobil bir türlü izinde ilerleyemiyordu. Prömiyerin bir sene sonrasındaysa ESP sistemi S600 Coupe modelinde standart olarak sunulmaya başlandı. Arkasından Mercedes’in tüm modellerinde yer verildi.

Bosch, ESP teknolojisini öteki markalara da pazarlayarak sistemin bütün dünyada yayılmasını sağladı. Birincil yıllarda 8 kg gibi bir ağırlığa sahip olan ESP’nin 2002 yılında tanıtılan sekizinci jenerasyonunda önem 2.3 kg dek düşürüldü 

ESP nasıl çalışıyor? 

ESP sistemi temelde tekerleklere yerleştirilen bir kaç adet sensör, işletim bölümü ve müdahale bölümünden oluşuyor. Sensörler önden veya arkadan kayma durumundan boş dönen tekerleği tespit ediyor. Peşinde bu bilgiyi sistemin kalbine gönderiyor. İşletim bölümü kaymanın düzeyini belirleyerek hangi tekerleklere ne miktarda fren basıncı uygulayacağını belirliyor. Sonra frenlemeyi yapacak üniteye bu bilgileri gönderip zorunlu frenlemenin gerçekleşmesini sağlıyor.

Fren uygulanan tekerlek yere baştan zorlama iletmeye başlayarak, otomobilin izine dönmesini sağlıyor. Hayat kurtarma konusunda gösterişli olan ESP sistemiyle donatılan Mercedes marka araçlar geçtiğimiz yıl yüzde 42 oranında daha az kazaya karışmış. Amerikan Otoyol Emniyet İdaresi (NHTSA) tarafından 1997-2002 yılları arasını kapsayan başka bir araştırmaya göreyse; savrulmadan dolayı yaşanan ölümcül kazalar ESP doğruca yüzde 30 oranında azalmış. SUV sınıfındaki kaza oranındaki azalmaysa yüzde 63’lere değin yükseliyor. 

Bu yazı senden önce 11 kez okundu.

Yorum Yap